ایران بر سکوی دوم صادرات پسته ایستاد؛ سهم ایران از ارزش کل پسته صادراتی بیش از ۱۳درصد است

بازار؛ گروه کشاورزی: پسته از محبوبترین محصولات باغی است که بر اساس داده های آماری سازمان فائو با ارزش ترین تامین کنندگان بین المللی پسته از نظر ارزش کشورهای «ایالات متحده آمریکا، ایران، ترکیه، بلژیک و آلمان» هستند. به نحوی که روی هم رفته، این زیرمجموعه از تأمین ‌کنندگان اصلی، ۸۰.۶ درصد از کل پسته فروخته شده در بازارهای بین ‌المللی را در طول سال ۲۰۲۵ به فروش رسانده‌ اند.

ایران در جایگاه دوم صادرات پسته در سال ۲۰۲۵

به عبارت دیگر ۲۰ کشور برتر که بالاترین ارزش دلاری پسته (با پوست و بدون پوست) در طول سال ۲۰۲۵ صادر کرده‌ اند عبارتند از :

ایالات متحده: ۲.۶ میلیارد دلار آمریکا (۵۰.۱درصد از کل پسته صادراتی)

ایران: ۶۸۹.۲ میلیون دلار (۱۳.۴درصد)

ترکیه: ۴۹۶.۶ میلیون دلار (۹.۶ درصد)

بلژیک: ۱۹۶ میلیون دلار (۳.۸درصد)

آلمان: ۱۹۰.۴ میلیون دلار (۳.۷درصد)

چین: ۱۷۴ میلیون دلار (۳.۴درصد)

هلند: ۱۲۵.۷ میلیون دلار (۲.۴درصد)

هنگ کنگ: ۱۱۷.۴ میلیون دلار (۲.۳درصد)

امارات متحده عربی: ۱۰۷.۶ میلیون دلار (۲.۱درصد)

ایتالیا: ۷۰.۱ میلیون دلار (۱.۴درصد)

اسپانیا: ۶۳.۵ میلیون دلار (۱.۲درصد)

سوریه: ۵۸.۶ میلیون دلار (۱.۱درصد)

افغانستان: ۵۷ میلیون دلار (۱.۱درصد)

اردن: ۲۹.۱ میلیون دلار (۰.۶درصد)

یونان: ۲۷.۴ میلیون دلار (۰.۵درصد)

جمهوری چک: ۲۶.۴ میلیون دلار (۰.۵درصد)

ویتنام: ۱۹.۶ میلیون دلار (۰.۴درصد)

مولداوی: ۱۴.۹ میلیون دلار (۰.۳درصد)

اسلواکی: ۱۳.۳۵ میلیون دلار (۰.۳درصد)

استرالیا: ۱۳.۲۶ میلیون دلار (۰.۳درصد)

به این ترتیب است که از نظر ارزش، ۲۰ کشور ذکر شده در این فهرست، ۹۸.۴ درصد از پسته صادراتی جهان را در سال ۲۰۲۵ صادر کردند.

این در شرایطی است که در میان صادرکنندگان برتر، سریع‌ ترین رشد صادرکنندگان پسته از سال ۲۰۲۴ به این سو به ترتیب عبارتند از: مولداوی (۴۳۶۰ درصد افزایش)، سرزمین اصلی چین (۲۴۷.۲ درصد افزایش)، هنگ کنگ (۱۵۶ درصد افزایش) و یونان (۹۰.۸ درصد افزایش).

در عوض کشورهایی که کاهش فروش پسته صادراتی خود را نسبت به سال گذشته تجربه کردند، عبارتند از: ویتنام (۴۹.۴ درصد کاهش)، استرالیا (۳۱.۲ درصد کاهش)، امارات متحده عربی (۲۴ درصد کاهش)، سوریه (۲۱.۷ درصد کاهش) و ایران (۱۱.۴ درصد کاهش).

تامین کنندگان آمریکای شمالی پیشرو در صادرات

از سوی دیگر با در نظر گرفتن یک دیدگاه قاره ‌ای، صادرکنندگان در آمریکای شمالی (عمدتاً ایالات متحده) با محموله ‌هایی به ارزش ۲.۳۳ میلیارد دلار یا ۵۰.۱ درصد از کل جهانی، بالاترین ارزش دلاری پسته صادراتی را در طول سال ۲۰۲۵ عرضه کردند. در رتبه دوم، صادرکنندگان در آسیا (۳۴.۴ درصد) قرار داشتند و پس از آنها رقبایی در اروپا (۱۵.۱ درصد)، اقیانوسیه (۰.۳ درصد) عمدتاً استرالیا، آفریقا (۰.۰۱ درصد) و سپس صادرکنندگان در آمریکای لاتین (همچنین ۰.۰۱ درصد) به استثنای مکزیک قرار داشتند.

رشد ۸.۲ درصدی ارزش فروش بین المللی پسته در سال ۲۰۲۵

گفتنی است در سال ۲۰۲۵، ارزش صادرات پسته در مجموع ۵.۲ میلیارد دلار آمریکا بود که نسبت به ۵ سال قبل، در سال ۲۰۲۱، زمانی که فروش صادراتی پسته ۳.۹ میلیارد دلار بود، ۳۳.۵ درصد رشد داشت. از آن طرف درآمد کلی صادرات این دانه با بافت نرم و کمی شیرین، در مقایسه با ۴.۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵، سال به سال ۸.۲ درصد افزایش یافت.

همچنین نکته قابل تامل این است که بیش از نیمی (۵۱.۲ درصد) از پسته ‌های صادراتی جهان، بدون پوسته بودند، در حالی که ۴۸.۸ درصد از آنها بدون پوسته فروخته می ‌شدند (نسبت به ۴۰.۴ درصد برای سال ۲۰۲۴).

خریداران عمده پسته در سطح بین المللی

با تغییر تمرکز به واردات، ۵ واردکننده اصلی پسته در سال ۲۰۲۵ آلمان، ایتالیا، ویتنام، ترکیه و سرزمین اصلی چین بودند. در مجموع، این پنج کشور برتر واردکننده تقریباً نیمی (۴۸.۸درصد) از پسته وارداتی جهان را بر اساس ارزش دلاری خریداری کردند.

درصدهای فوق نشان می‌دهد که کل ۸۳ کشوری که پسته صادر می‌ کنند (۸۰.۶درصد برای ۵ صادر کننده برتر مربوطه) در مقایسه با حدود ۱۷۵ کشور، جزیره و قلمرو خریدار، گروه متمرکزتری هستند. با ۴۸.۸درصد، ۵ وارد کننده برتر سهم بسیار کمتری از کل پسته وارداتی جهان را در مقایسه با صادرکنندگان پیشرو به خود اختصاص داده ‌اند.

در واقع این گزارش به ۲۰ بازار برتر خرید بر اساس بالاترین ارزش دلاری پسته وارداتی در طول سال ۲۰۲۵، پرداخته است که عبارتند از :

آلمان: ۷۰۲.۴ میلیون دلار آمریکا (۱۳.۱درصد از کل پسته وارداتی)

ایتالیا: ۶۴۵.۴ میلیون دلار (۱۲درصد)

ویتنام: ۵۳۱.۵ میلیون دلار (۹.۹درصد)

ترکیه: ۴۴۴.۴ میلیون دلار (۸.۳%)

سرزمین اصلی چین: ۲۹۹.۵ میلیون دلار (۵.۶درصد)

هند: ۲۶۰.۷ میلیون دلار (۴.۸درصد)

اسپانیا: ۲۳۴ میلیون دلار (۴.۴درصد)

هنگ کنگ: ۲۰۴.۹ میلیون دلار (۳.۸درصد)

بلژیک: ۱۸۴.۴ میلیون دلار (۳.۴درصد)

هلند: ۱۵۷.۵ میلیون دلار (۲.۹درصد)

لهستان: ۱۵۵.۱ میلیون دلار (۲.۹درصد)

امارات متحده عربی: ۱۵۲.۶ میلیون دلار (۲.۸درصد)

فرانسه: ۱۳۱.۲ میلیون دلار (۲.۴درصد)

بریتانیا: ۹۷.۴ میلیون دلار (۱.۸درصد)

عربستان سعودی: ۸۹.۶ میلیون دلار (۱.۷درصد)

اردن: ۷۵.۳ میلیون دلار (۱.۴درصد)

سوریه: ۷۱.۳ میلیون دلار (۱.۳درصد)

مالزی: ۶۶.۲ میلیون دلار (۱.۲%)

جمهوری چک: ۵۹.۲ میلیون دلار (۱.۱درصد)

مکزیک: ۵۸.۶ میلیون دلار (۱.۱درصد)

از نظر ارزش، ۲۰ کشور ذکر شده در این فهرست، ۸۵.۹ درصد از پسته وارداتی جهان را در سال ۲۰۲۵ خریداری کردند. آن هم در شرایطی که در میان وارد کنندگان برتر، سریع ‌ترین رشد واردات پسته از سال ۲۰۲۴ به این سو به ترتیب عبارتند از: سوریه (۳۴۷.۴ درصد افزایش)، هنگ کنگ (۱۴۳.۷ درصد افزایش)، ویتنام (۹۹.۴ درصد افزایش) و ایتالیا (۷۶.۶ درصد افزایش).

از آن طرف کشورهایی که کاهش سالانه در خرید پسته وارداتی خود را تجربه کردند عبارتند از: سرزمین اصلی چین (۶۵.۵ درصد کاهش)، امارات متحده عربی (۱۸.۴ درصد کاهش)، عربستان سعودی (۱۷.۳ درصد کاهش) و هند (۳.۷ درصد کاهش).

مشتریان اروپایی ۴۸.۸درصد از پسته های وارداتی را خریداری کردند

در مورد واردات جهانی پسته بر اساس قاره نیز، ۴۸.۸درصد از پسته‌ های خریداری شده در بازارهای بین ‌المللی به مشتریان در اروپا تحویل داده شده است و پس از آن واردکنندگان در آسیا (۴۶.۲درصد)، آفریقا (۱.۹درصد)، آمریکای شمالی (۱.۸درصد)، آمریکای لاتین (۰.۶درصد) به استثنای مکزیک اما شامل کارائیب، و سپس اقیانوسیه (همچنین ۰.۶درصد) به رهبری استرالیا و نیوزیلند قرار دارند.

گفتنی است هزینه کلی ۵.۳۸ میلیارد دلاری برای پسته وارداتی در سال ۲۰۲۵، در طول دوره ۵ ساله از ۳.۵۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱، ۱۰۱.۷ درصد افزایش یافته و در مقایسه با ۴.۷ میلیارد دلار برای سال ۲۰۲۴، ۱۴.۵ درصد افزایش یافته است.

پسته‌های وارداتی با پوست: پایین‌ترین و بالاترین قیمت واحد

بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵، میانگین قیمت واحد جهانی برای پسته ‌های وارداتی با پوست، ۷۹۲۲ دلار آمریکا به ازای هر تن بود. این معیار دلاری از تورم ۱۷.۴ درصدی از میانگین ۶۷۴۶ دلار به ازای هر تن برای سال ۲۰۲۴ حاصل می‌ شود.

از آن طرف میانگین هزینه تناژ در سال ۲۰۲۵ برای وارد کننده شماره یک پسته بدون پوست، یعنی ویتنام، با ۷۴۹۶ دلار، اندکی پایین ‌تر از میانگین بود.

پسته‌ های پوست ‌کنده وارداتی؛ پایین ‌ترین و بالاترین قیمت واحد

در سال ۲۰۲۵، میانگین قیمت واحد جهانی برای پسته‌ های پوست ‌کنده وارداتی ۱۵۸۱۷ دلار آمریکا به ازای هر تن تخمین زده شد. این میانگین دلاری بسیار بالاتر از میانگین قیمت برای انواع بدون پوست‌کن است که تا حدودی به دلیل هزینه‌ های نیروی کار است.

میانگین قیمت واحد برای واردات پسته پوست ‌کنده در مقایسه با ۱۲۷۰۶ دلار به ازای هر تن برای سال ۲۰۲۴، ۲۴.۵ درصد افزایش یافته است.

از سوی دیگر میانگین تناژ دریافتی برای واردکننده شماره یک پسته پوست‌ کنده، ایتالیا، با ۱۷۶۷۷ دلار بالاتر بود.