افت حاشیه سود تولیدکنندگان صنعت لبنیات؛ چرا قیمت لبنیات افزایش یافت؟

اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ در شرایطی که صنعت لبنیات با رشد بهای نهاده‌ها، افزایش هزینه‌های بسته‌بندی و تغییرات قیمتی در زنجیره تأمین روبه‌روست، فعالان این حوزه معتقدند افزایش قیمت‌ها بیش از آنکه یک انتخاب باشد، نتیجه فشارهای انباشته اقتصادی است.

در همین زمینه، امیر یوسفی، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگویی با خبرنگار اقتصادآنلاین به تشریح دلایل این افزایش قیمت و پیامدهای آن بر بازار پرداخت.

پتروشیمی و بسته‌بندی؛ حلقه‌های گران‌شونده صنعت غذا

یوسفی با اشاره به اینکه افزایش قیمت لبنیات نتیجه یک عامل واحد نیست، اظهار کرد: رشد هزینه‌های تولید در ماه‌های اخیر تحت تأثیر چندین متغیر هم‌زمان قرار گرفته است.

او افزود: افزایش قیمت مواد اولیه به‌ویژه مواد پتروشیمی و ملزومات بسته‌بندی مانند PET، فشار قابل توجهی بر تولیدکنندگان وارد کرده و همین موضوع به‌طور مستقیم قیمت تمام‌شده محصولات لبنی را افزایش داده است.

وی ادامه داد: بخش بسته‌بندی در صنعت لبنیات به‌شدت وابسته به مواد پتروشیمی است و نوسانات قیمت این نهاده‌ها باعث شده هزینه تولید در این بخش به شکل محسوسی بالا برود. در نتیجه، این افزایش هزینه‌ها در کنار سایر عوامل، زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار داده است.

رشد ۲۰درصدی قیمت شیرخام در مدتی کوتاه

نایب‌رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی ایران در ادامه به نقش قیمت شیر خام در ساختار هزینه‌ای صنعت لبنیات اشاره کرد و گفت: قیمت شیر خام نیز در ماه‌های اخیر چندین مرحله افزایش داشته و برآوردها نشان می‌دهد که تنها در همین بخش، بیش از ۲۰ درصد رشد قیمت رخ داده است. به گفته یوسفی، این موضوع به‌طور مستقیم در قیمت نهایی محصولات لبنی اثرگذار بوده و قابل چشم‌پوشی نیست.

یوسفی با اشاره به سیاست‌های حمایتی گذشته دولت خاطرنشان کرد: در سال‌های قبل بخشی از نهاده‌های تولید با حمایت‌های یارانه‌ای تأمین می‌شد، اما در شرایط فعلی و با تغییر سازوکارهای تأمین، هزینه تولیدکنندگان افزایش یافته و این تغییرات در نهایت خود را در قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد.

نماینده اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: افزایش قیمت نهاده‌های دامی و خوراک دام نیز یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر رشد قیمت شیر و در نتیجه محصولات لبنی بوده است. به گفته وی، مجموعه این عوامل باعث شده قیمت تمام‌شده در صنعت لبنیات به شکل قابل توجهی افزایش یابد.

هشدار درباره افت مصرف سرانه در پی افزایش قیمت‌ها

این فعال صنعت غذا در بخش دیگری از گفت‌وگو خود با اقتصاد آنلاین، با اشاره به پیامدهای افزایش قیمت بر بازار مصرف، بیان کرد: هر زمان که قیمت کالاها افزایش پیدا می‌کند، نخستین اثر آن کاهش قدرت خرید و در نتیجه افت مصرف سرانه است. در حال حاضر نیز نشانه‌هایی از کاهش تقاضا در بازار مشاهده می‌شود و این موضوع می‌تواند در میان‌مدت بر پایداری تولید اثرگذار باشد.

یوسفی تصریح کرد: تولیدکنندگان در چنین شرایطی ناچارند برای حفظ سهم بازار خود، از بخشی از حاشیه سودشان صرف‌نظر کنند. 

عضو اتاق ایران افزود: در گذشته برخی واحدهای تولیدی با حاشیه سود مشخصی فعالیت می‌کردند، اما اکنون این حاشیه سود کاهش یافته و در برخی موارد از حدود ۲۰ درصد به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است.

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران ادامه داد: همین موضوع باعث شده بنگاه‌های تولیدی برای جلوگیری از کاهش تقاضا، افزایش قیمت را به‌صورت محدودتر و کنترل‌شده اعمال کنند، حتی اگر هزینه‌های واقعی آن‌ها بیش از این میزان رشد کرده باشد.

یوسفی با تأکید بر اینکه شرایط فعلی نتیجه مجموعه‌ای از عوامل ساختاری و بیرونی است، گفت: در چنین فضایی نمی‌توان تنها یک عامل را مسئول افزایش قیمت‌ها دانست، بلکه باید تمام زنجیره تأمین و شرایط کلان اقتصادی را در نظر گرفت.

او همچنین خاطرنشان کرد: نوسانات قیمت مواد اولیه، تغییرات نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تأمین، همگی به شکل مستقیم و غیرمستقیم بر صنعت لبنیات اثر گذاشته‌اند و این صنعت را در موقعیتی قرار داده‌اند که مدیریت هزینه‌ها دشوارتر از گذشته شده است.

حذف یارانه‌ها و تغییر معادلات قیمت‌گذاری در صنعت غذا

در بخش پایانی این گفت‌وگو، یوسفی با اشاره به نقش دولت در مدیریت شرایط فعلی اظهار کرد: دولت باید برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر جامعه برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشد. 

این فعال اقتصادی افزود: در شرایطی که امکان بازگشت به سیاست‌های گذشته مانند ارز ترجیحی یا یارانه مستقیم به نهاده‌ها وجود ندارد، لازم است حمایت‌ها به سمت مصرف‌کننده نهایی هدایت شود.

وی گفت: یکی از راهکارهای اصلی در این زمینه، تقویت نظام یارانه‌ای هدفمند برای دهک‌های پایین درآمدی است تا قدرت خرید آن‌ها در برابر افزایش قیمت‌ها حفظ شود.

نایب‌رییس کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران تأکید کرد: اگرچه آزادسازی اقتصادی و تغییر در سیاست‌های ارزی بخشی از واقعیت‌های فعلی اقتصاد کشور است، اما بدون طراحی یک نظام حمایتی کارآمد، فشار ناشی از افزایش قیمت‌ها می‌تواند به معیشت خانوارها آسیب جدی وارد کند.