خودرو های پلاگین هیبریدی بر خلاف بسیاری از خودروهای هیبریدی، از قابلیت شارژ باتری های خود به صورت جداگانه بهره می برند.
با اینکه بیش از ۲۵ سال از حضور خودروهای هیبریدی در بازار می گذرد هنوز هم بسیاری از خریداران درک دقیقی از تفاوت انواع هیبریدی ندارند. بیشتر مردم وقتی صحبت از هیبریدی می شود یاد تویوتا پریوس می افتند. خودرویی که سالها نماد این فناوری بوده است.
در طرف دیگر ماجرا خودروهای تمام برقی حضور دارند. خودروهای تمام برقی داستان ساده ای دارند: آن ها را به برق می زنید، باتری شارژ می شود و می توانید چند صد کیلومتر بدون مصرف بنزین رانندگی کنید. اما سؤال مهم اینجاست:
اگر یک خودروی پلاگین هیبریدی (Plug-in Hybrid یا PHEV) را اصلا به برق نزنیم چه اتفاقی می افتد؟
پاسخ کوتاه این است که خودرو همچنان کار می کند و عملا مثل یک هیبریدی معمولی رفتار خواهد کرد. البته به دلیل باتری بزرگ تر، وزن آن از یک هیبرید استاندارد بیشتر است اما در عوض معمولا کمک برقی قوی تری ارائه می دهد و می تواند شتاب بهتری هم داشته باشد.
بالاخره هیبریدی است یا برقی؟
اینجا همان جایی است که خیلی از خریداران سردرگم می شوند. پلاگین هیبریدی ها نه کاملا برقی هستند و نه یک هیبریدی ساده. در واقع ترکیبی از هر دو محسوب می شوند. ماهیت این خودروها چنین است: اگر باتری آن ها را شارژ کنید، می توانند بسته به مدل، حدود ۳۰ تا ۸۰ کیلومتر را کاملا برقی طی کنند. مسافتی که برای رفت و آمد روزانه بسیاری از رانندگان کافی است. اما پس از پایان برد برقی، موتور بنزینی وارد مدار می شود و خودرو می تواند چند صد کیلومتر دیگر نیز مانند یک خودروی معمولی حرکت کند.
به همین دلیل پلاگین هیبریدی ها ترکیبی از مزایای هر دو دنیا را ارائه می دهند.یعنی امکان رانندگی روزمره بدون مصرف بنزین و در عین حال آزادی کامل در سفرهای طولانی بدون نگرانی از ایستگاه شارژ. از نظر فنی هم باتری آن ها بسیار کوچک تر از باتری یک خودروی تمام برقی است و بهطور میانگین حدود یک ششم آن ها ظرفیت دارد. همین موضوع باعث می شود هزینه تولید پایین تر و زمان شارژ کوتاه تر باشد. اغلب این خودروها با برق ۲۴۰ ولت در حدود دو تا سه ساعت شارژ می شوند و حتی با برق خانگی معمولی هم می توان آن ها را طی یک شب شارژ کرد.
جالب است بدانید بسیاری از مدل های پلاگین هیبریدی در واقع نسخه توسعه یافته مدل های هیبریدی موجود هستند. برای مثال، تویوتا پریوس یک هیبریدی متعارف است در حالی که تویوتا پریوس PHEV نسخه پلاگین آن محسوب می شود که می تواند تا حدود ۷۰ کیلومتر برد تمام برقی ارائه دهد.
بدون اتصال به برق، بدون دردسر؟
برخلاف خودروهای تمام برقی، پلاگین هیبریدی ها برای حرکت وابسته به پریز برق نیستند. اگر برد تمام برقی آن ها به پایان برسد بخشی از ظرفیت باتری به صورت ذخیره باقی می ماند تا خودرو بتواند مانند یک هیبریدی عادی کار کند. در این حالت، باتری از طریق ترمز احیا کننده یا با کمک موتور بنزینی شارژ می شود.
در برخی شرایط، مثلا هنگام پایین آمدن از یک سرازیری طولانی، حتی ممکن است چند کیلومتر برد برقی دوباره بازیابی شود. با این حال در مجموع اگر پلاگین هیبریدی هرگز شارژ نشود عملا عملکردی مشابه یک هیبریدی معمولی خواهد داشت. نکته مهم اینجا است که مصرف سوخت آن در این حالت معمولا از یک خودروی بنزینی بهتر است اما تقریبا همیشه از یک هیبرید استاندارد هم رده بیشتر خواهد بود. دلیلش هم وزن بالاتر و پیچیدگی بیشتر سیستم است.
بسیاری از مالکان زمانی که خودرو را مرتب شارژ می کنند، از رانندگی بی صدای تمام برقی و مصرف سوخت ترکیبی بسیار پایین لذت می برند. اما برای برخی دیگر اتصال مداوم خودرو به برق یک زحمت اضافه محسوب می شود. حتی گزارش هایی وجود دارد از خریدارانی که اصلا نمی دانستند خودروی آن ها قابلیت شارژ شدن دارد چون خودرو صرفا با عنوان هیبریدی به آن ها فروخته شده بود.
آیا واقعا شارژ می شوند؟
در بازار آمریکا ده ها مدل خودروی پلاگین هیبریدی عرضه می شود. مقررات آلایندگی فرض می کنند که این خودروها بخشی از مسافت پیموده شده خود را در حالت بدون آلایندگی یعنی با استفاده از موتور برقی طی می کنند و از این طریق به خودروسازان کمک می کنند استانداردهای سخت گیرانه را رعایت کنند. اما این فرض زمانی درست است که خودروها واقعا شارژ شوند. در حال حاضر آمار شفافی از میزان شارژ شدن پلاگین هیبریدی ها در دست نیست. خودروسازان ملزم به انتشار داده های مربوط به رفتار شارژ مشتریان نیستند و برخی شرکت ها از جمله تویوتا اطلاعات دقیقی درباره میزان استفاده برقی از محصولات خود ارائه نکرده اند.
از نگاه مالک، این که بتواند بدون شارژ هم مصرف سوخت مناسبی داشته باشد یک مزیت است. اما از دیدگاه محیط زیستی اگر خودرو هرگز به برق وصل نشود این سؤال مطرح می شود که چرا به جای آن یک هیبریدی معمولی خریداری نشود؟
موضوع دیگری که خریداران باید بدانند مربوط به اطمینان پذیری است. طبق گزارشهای ConsumerReports و J.D. Power، پلاگین هیبریدی ها به طور میانگین مشکلات بیشتری نسبت به هیبریدی های بنزینی یا خودروهای صرفا بنزینی دارند. بخشی از این موضوع به دلیل پیچیدگی فنی بالاتر و وجود دو سیستم پیشرانه است. البته بخش قابل توجهی از شکایات هم به امکانات جانبی مانند زمان بندی شارژ یا کنترل از راه دور سیستم تهویه از طریق اپلیکیشن مربوط می شود.
در نهایت پلاگین هیبریدی ها همچنان طرفداران جدی خود را دارند؛ به ویژه زمانی که مالک از قابلیت شارژ منظم استفاده کند. از سوی دیگر برای خودروسازان نیز این خودروها راهی کم هزینه تر و ساده تر برای تطبیق با قوانین آلایندگی نسبت به تولید گسترده خودروهای تمام برقی محسوب می شوند. اما ارزش واقعی آن ها در گرو یک نکته ساده است: اگر به برق زده شوند، مزایای آن ها معنا پیدا می کند.
