نقد و بررسی طراحی هایما S5 پرو؛ جشنواره ای از خطوط

در این مطلب به نقد و بررسی طراحی هایما S5 پرو کراس اوور مونتاژی ایران خودرو را از زاویه و دیدگاه زیبایی شناسی و ویژگی های بصری می پردازیم.

در سال ۱۳۹۰ بود که همکاری ایران خودرو و خودروساز چینی هایما که سابقه شروع فعالیت آن به سال ۱۹۹۲ باز میگردد آغاز شد و نخستین محصول این همکاری، کراس اوور هایما S7 بود که به نوعی با هدف جایگزینی سوزوکی گرند ویتارا توسط ایران‌خودرو عرضه شد. اما این همکاری تنها به این مدل ختم نشد و پس از عرضه S7، دومین محصول از برند هایما نیز با نام S5 هم به بازار عرضه شد که درواقع از ابعادی کوچکتر و پیشرانه کم توان تر برخوردار بود و با ارائه یک سبک طراحی نسبتا پویا تر و اسپرت در مقایسه با برادر بزرگ تر خود، جوانان و خانواده های کم جمعیت را هدف قرار داده بود.

هایما S5 با وجود کسب موفقیت نسبی، اما هیچگاه نتوانست جایگاهی در حد و اندازه S7 برای خود دست و پا کند. موردی که در بازار همیشه تشنه خودرو کشور بیش از پیش خود را نشان می دهد و این نکته را یادآوری می کند که چه لزومی در عرضه برخی محصولات وجود دارد و آیا با وجود پیشرفت خودروهای چینی، این ساخته ها همچنان می توانند نیاز بازار را تامین کنند یا نه؟، سوالی است که نیاز به یک مقاله طولانی و طویل و ساعت ها بحث و گفتگو دارد که نه در این مطلب می گنجد و نه ارتباطی به موضوع آن.

اما هر چه که هست هایما S5  به تازگی و با یک بروزرسانی مختصر که همانند رویه همیشگی، با یک پسوند که این بار از «پلاس» به «پرو» تغییر کرده به بازار عرضه شده است و خواهیم دید که طراحی یک کراس اوور جمع و جور ۱.۸ میلیاردی چینی، از چه نکات مثبت و منفی در طراحی برخوردار می باشد.

طراحی هایما S5 در بدنه

علیرغم ارتقاء طراحی در بسیاری از برندهای خودرویی چینی نظیر” جیلی، چانگان، چری، بی وای دی و…” طی سالیان اخیر، اما همچنان برخی از خودروسازان چینی با ضعف شدیدی در سبک طراحی و استایل روبرو بوده و هستند تا آنجا که به نظر می رسد تیم های طراحی این شرکت ها، چندان توجهی به سبک و ترند طراحی جاری این روزهای طراحی خودرو نداشته و همچنان مسیر خودشان را دنبال می کنند.

با این تفاصیر، قطعا می توان «هایما» را یکی از همین برندها دانست و همانطور که اشاره شد سالهاست به عنوان یکی از شرکا ایران‌خودرو در بازار کشور حضور دارد. هر چند که این برند امروزه با عرضه محصولاتی مانند مدل 8S و یا 7X که توسط استودیو طراحی مشهور پینین فارینا «Pininfarina» طراحی شده است، سعی دارد دیدگاه عموم را نسبت به طراحی های خود تغییر دهد، اما بر کسی پوشیده نیست که این برند با توجه به تنوع محصولاتی محدود، هیچ گاه از یک هویت طراحی مشخصی نیز بهره نبرده و تمامی محصولات ان، از هویتی برگرفته از سایر محصولات اروپایی و آسیایی برخوردار می باشد. مواردی که در مورد S5 نیز کاملا صدق می کند. هر چند که می توان این ارفاق را به S5 کرد که طراحی آن به حدود یک دهه پیش، یعنی سال ۲۰۱۴ بر می گردد، اما فراموش نکنیم که در نسخه فیس لیفت این مدل که با نام 6P معرفی شد نیز، طراحی به مراتب ضعیف تری را شاهد بودیم که به خوبی نگرش این برند نسبت به طراحی خودرو را آشکار کند.

در نگاه اول به پیکره S5، می‌توان زیبایی هایی را در نقاط مختلف بدنه مشاهده کرد، اما وقتی این جزئیات در یک قالب بزرگتر قرار می گیرد، همین زیبایی های نصفه نیمه رنگ می بازند و جای خود را به یک طراحی نچندان خوش فرم و تا حدی قدیمی می دهد.

از نمای جلو که شروع کنیم، ترکیب جلو پنجره ذوزنقه ای نسبتا بزرگ که اکنون با تکسچر های کوچکی که جایگزین نوارهای افقی شده است به همراه چراغ های کشیده که تا بخش زیادی از گلگیر جلو امتداد پیدا کرده خودنمایی می کند. اما در همین قسمت که بی شباهت به سبک طراحی محصولات گذشته هیوندای و یا اُپل هم نیست، لوگو بسیار بزرگ هایما، تمامی نکات مثبت این قسمت را تحت‌الشعاع قرار داده و با دیدن گرافیک قدیمی چراغ ها، این وضعیت تغییری نمی کند.

طراحی سپر و مجموعه عناصر شکل گرفته بر روی آن هم یک ناامیدی بزرگ است. چراکه عناصری مانند چراغ های روشنایی در روز، راهنما و مه شکن در کنار ورودی هوای مرکزی و خطوط اطراف ان، ترکیبی شلوغ، گیج کننده و بی ارتباط با یک دیگر از نمای جلو را به نمایش گذاشته اند که اوج بی سلیقگی را در طراحی این نما می توان به وضوح دید. خطوط و سطوح روی کاپوت هم به نظر از روی ناچاری و یا به عبارت بهتر رفع تکلیف شکل گرفته اند تا این ناهماهنگی در نمای جلو دو چندان شود.

در نمای جانبی به نظر می رسد طراحان تلاش هایی برای بهبود اوضاع داشته اند، اما بازهم به خوبی از پس کار بر نیامده اند. چرا که اولین نکته ای که در این نما به چشم می اید، جشنواره ای از خطوط، سطوح و مانورهای حجمی بی ربط با یک دیگر است.

در یک سوم ابتدایی بدنه، یک خط کمانی شکل، از چراغ های جلو شروع شده و با رسیدن به درهای جلو ناگهان این خط محو می شود و در ادامه یک خط گوه ای شکل با شیبی تند از روی چراغ های عقب تا روی درهای جلو امتداد پیدا کرده و با یک زاویه منفی، بر روی رکاب درها ادامه یافته است که اگر کوچکترین پیش زمینه ای نسبت به اصول زیبایی شناختی و قواعد طراحی خودرو هم نداشته باشیم، متوجه این موضوع می شویم که این خطوط هیچ ارتباط بصری با یک دیگر ندارند.

در ادامه مورد دیگری که همواره به عنوان یک معضل در طراحی محصولات چینی شاهدش بودیم نیز در این نما از هایما S5 وجود دارد و آن هم کج سلیقگی و یا بی سلیقگی در استفاده از قطعات تزئینی کرومی است. بطوری که به نظر می رسد که این قطعات کرومی قرار گرفته بر روی رکاب های مشکی رنگ، بعد از خروج خودرو از خط تولید بر روی آن نصب شده است و هیچگونه ظرافتی در اجرای این قطعه در بدنه دیده نمی شود. با این حال خط سقف شیب دار، نسبت شیشه های جانبی «DLO» به سطح بدنه و زاویه ستون C در کنار طراحی نسبتا جذاب رینگ ها، نگذاشته تا وضعیت در نمای جانبی S5 بدتر شود.

 در ادامه به نمای پشتی که می رسیم، نفسی به راحتی می کشیم که اتفاق بدتری مانند آنچه که در نسخه فیس لیفت هایما S5، یعنی 6P که درواقع نسخه هیبریدی این محصول هم می باشد نیافتاده است. در واقع شاید با ارفاق بتوان به نمای عقب هایما S5 نمره قبولی داد. هر چند که در این نما هم قطعا ایراداتی وجود دارد که در ادامه به آن اشاره می کنیم، اما ابتدا اگر بخواهیم به ویژگی های مثبت این نما اشاره کنیم، هارمونی فرمی نسبتا قابل قبول ان با نمای جلو است. چراغ های کشیده که البته بازهم یادآور محصولات هیوندای می باشد، توانسته کاراکتر اسپرت تری را به این نما ببخشد. با این حال همچنان نسبت به گرافیک قدیمی آن نقد وارد است.

اسپویلر سقف و طراحی شیشه عقب، از نکات مثبت طراحی نمای عقب هایما S5 می باشد. ضمن اینکه یک خط که از زیر چراغ ها تا روی درب صندوق امتداد پیدا کرده است، توانسته ارتباط بصری مناسبی بین جزئیات این نما ایجاد کند. با این حال در همین نما، وقتی به سپر و طراحی مجموعه عناصر آن می رسیم، بی سلیقگی طراحان که در سایر نما ها مشاهده کردیم هم در این قسمت می بینیم. چرا که چراغ های مه شکن که در نهایت بی حوصلگی و سادگی طراحی شده اند، نتوانسته در افزایش جذابیت این نما تاثیری داشته باشد. ضمن اینکه با توجه به سطح زیادی که سپر دارد و جزئیات کم بکار رفته در ان، احساس لخت بودن را به این قسمت داده است.

طراحی هایما S5 در کابین

زمان آن است که وارد فضای داخلی شویم، در همان برخورد اول با داخل کابین هایما S5، همانند نمای بیرونی نمره بالایی به آن نخواهید داد. کنسول میانی و سبک کلی طراحی آن حسی توأم از زمختی و بی کیفیتی را القا می کند. هر چند که اگر مواد و متریال داخلی را لمس کنید، آن را حداقل هم رده رقبای دیگری مانند جک S5 خواهید یافت، با این حال حس بصری که فضای داخلی هایما S5 منتقل می کند، چندان جذاب و زیبا نمی باشد.

ضمن اینکه در نسخه پرو، تغییرات محسوسی را شاهد نیستیم که بتواند به بهبود اوضاع کمکی کرده باشد. در حالی که در نسخه فیس لیفت برادر بزرگ تر S5، یعنی هایما S7 تغییرات مطلوب تری را جهت مدرن تر کردن فضای داخلی شاهد بودیم.

قرارگیری نمایشگر مرکزی و صفحه کیلومترشمار در یک گودی، خود گویای قدیمی بودن طراحی کابین است. اما نکته جالب این جاست که در نسخه پرو، حتی قطعات ساده ای مانند غربالک فرمان و اهرم تعویض دنده کوچکترین تغییری را تجربه نکرده اند تا کمی کاربران شرایط به روز تری را در کابین حس کنند.

تنها تغییری که در کابین اتفاق افتاده است تغییر تریم داخلی و صندلی ها بوده به علاوه جایگزینی  ترمز دستی مکانیکی با نسخه الکتریکی که البته این تغییر می تواند باعث بروز مشکلاتی در حین رانندگی شود. چرا که کلیدهای شیشه بالابر هایما، همانند خودروهای سه دهه پیش پژو، در کنسول مرکزی و در کنار ترمز پارک برقی قرار گرفته است که در هنگام رانندگی، احتمال به اشتباه انداختن راننده را افزایش می دهد.

صندلی های هایما، بخصوص در ردیف جلو، حمایت بهتری از بدن می کنند و از گودی خوبی برخوردار می باشند که در زمان های طولانی تر خستگی کمتری را به سرنشینان منتقل می کند و تسلط مناسبی را هم فراهم می کند. در رابطه با فضای داخلی هم، با توجه به کلاس و ابعاد خودرو می توان نمره خوبی به آن داد، با این حال با توجه به شیب سقف، ردیف عقب برای افراد قد بلند کمی کوچک به نظر می رسد.

کلام اخر

کلام آخر اینکه با توجه به نکاتی که در بررسی طراحی بیرونی و داخلی هایما S5 به آن اشاره شد، قطعا نمی توان هایما S5 را حداقل از نظر سبک طراحی و استایل خودروی جذاب و رقابتی بدانیم. پوزه«دماغه ای» نسبتا دراز، کشیده با خطوطی که عمدتا تناسبی با پیکره کلی بدنه نداشته و ترکیبی نسبتا شلوغ و گیج کننده از خطوط، سطوح و مانورهای بی دلیل حجمی بر روی بدنه و سپر، نتوانسته از هایما S5 خودروی زیبایی بسازد. هر چند که همین ویژگی های بصری، از دید برخی احتمالا زیبا خواهد بود، اما فراموش نکنیم که چه در زمان حال و چه در زمانی که نخستین بار هایما S5 قدم به خیابان های کشور گذاشت، محصولاتی به مراتب زیباتر و جذاب تر را حتی از همین رقبا و برندهای به اصلاح درجه دو چینی شاهد بودیم که باعث می شود برای انتخاب هایما S5 ، دلایل محکم تر و قوی تری از طراحی و استایل داشته باشیم.